Crafts Centres
Winkel in Ta'Qali.
Voor toeristen die authentieke spullen van Malta willen kopen, is er een aantal Crafts Centra (ambachtscentra) op Malta en Gozo ingericht. Officieel bestaan deze centra ter ondersteuning van kleine bedrijven. Hoewel het leuk kan zijn om even in zo'n centrum rond te kijken, zijn ze toch vooral gebouwd om toeristen de mogelijkheid te bieden veel geld te spenderen. Voor de gemiddelde toerist is het gebodene niet erg de moeite waard. Mensen worden gelokt met kleine demonstraties over hoe de producten gemaakt worden en voelen zich zodoende min of meer gedwongen een soortgelijk product te kopen in de winkel van het betreffende fabriekje. Hoewel natuurlijk niemand gedwongen wordt om iets te kopen, zijn de centra eigenlijk een soort 'tourist traps'. De Maltezers zelf zul je er niet treffen. Eigenlijk is het net zoiets als de manier waarop wij in Nederland boeren kaasklompen, tulpen en Goudse kaas proberen te verkopen aan Japanners. In sommige reisgidsen worden de crafts centres 'typisch Maltezer handwerkerdorpjes' genoemd. Dat is onzin. De zaken die te koop zijn in een crafts center zijn elders op Malta ook te koop. Een bezoek aan een crafts centre is in excursies vaak een verplicht nummer. Doe je niet mee aan een excursie dan kun je het beste om de crafts centres heen rijden.
Het grootste crafts centre is Ta' Qali Craft Centre (Villaġġ ta' l-artiġjanat Ta' Qali), dat centraal op Malta ligt in de omgeving van Rabat. De werkplaatsen en winkeltjes zijn gevestigd in de hangars van een militair vliegveld Ta' Qali, dat door de RAF gebouwd werd in de Tweede Wereldoorlog en dat tot in april 1968 in gebruik was. Je vindt hier zilversmeden (filigraan), glasblazers, pottenbakkers, smeden, beeldhouwers, juweliers en kantklossters. Hoewel het lijkt alsof de producten in het crafts centre gemaakt worden, is dat in werkelijkheid vaak niet zo. Het kant dat er te koop is komt bijvoorbeeld gewoon uit de fabriek in een lagelonenland en is nooit (!) handgemaakt op Malta.
Elders in Malta wordt wel echt kant verkocht. De Maltese naam voor kant is 'bizzilla'. Het kant wordt gemaakt sinds de zeventiende eeuw, maar het ambacht werd in de daarop volgende eeuwen slechts door een handjevol vrouwen op Gozo bedreven. Aan het begin van de negentiende eeuw werden er kantklossters uit het Italiaanse Genua gehaald om het ambacht nieuw leven in te blazen. Het Maltese kant lijkt dan ook op het kant uit Genua. Vaak is in het Maltese kant een Maltees kruis verwerkt. Het kant wordt gemaakt met heel veel draden aan klosjes. Het motief dat gemaakt wordt, wordt overgenomen van papier op een kussentje waarin spelden worden geprikt. 'Ghazel' noemt men deze techniek in Malta. Vooral op Gozo heb je kans om echte kantklossters tegen te komen. Het werk is zo arbeidsintensief dat het kopen van het kant een dure aangelegenheid kan worden.
Er zijn ook crafts centres op Gozo. Het 'Gozo Citadel Crafts Centre' is gevestigd in een oude gevangenis. Hier kun je vooral kunst en handwerk van het eiland Gozo vinden. De kleine versie van het Ta' Qali Crafts Centre op Gozo is het Ta' Dbiegi Crafts Village. Hier worden vrijwel dezelfde artikelen als in de vestiging op Malta verkocht.
Van de spullen die in de crafts centres worden verkocht, is het glaswerk uit de glasblazerijen het meest de moeite waard om aan te schaffen. Al moet je er natuurlijk wel van houden. Het glaswerk is zeer kleurrijk en het zijn vaak gebruiksvoorwerpen die ook als sierstuk alleen of als presse-papier gebruikt kunnen worden. Voorbeelden van het glaswerk kun je vinden op de websites van Mdina Glass en Phoenician Glass.
Het crafts centre in Ta' Qali is op maandag tot en met vrijdag geopend van 8 uur 's ochtends tot 4 uur 's middags. De entree is gratis en voor demonstraties hoeft niet betaald te worden.
