Malta aardappelen
De Malta-aardappel is een populaire aardappel in Nederland. De aardappelen zijn zo populair omdat de in Nederland geoogste aardappelen, in de periode waarin de Malta's geoogst worden (van maart tot en met mei), oud en smakeloos zijn. De nieuwe oogst zit dan pas net in de grond. De Malta's zijn beschikbaar tot begin juli, als er langzaam weer Nederlandse oogst beschikbaar komt. De Malta's bestaan uit aardappelen van verschillende rassen, maar hoofdzakelijk uit het ras Alpha, dat 80% van het aardappelenareaal uitmaakt.
Op Malta wordt jaarlijks 6000 ton aardappelen geoogst voor consumptie in Nederland. De oogst begint met vroege rassen aardappelen als Santé, Arinda en Derby. Later komt ook het traditionele ras Alpha beschikbaar. Doordat in Malta de dagen korter zijn dan in Nederland, ontwikkelt het 'late' gewas Alpha zich op Malta als een vroeg gewas.
Het pootgoed voor de aardappelen is afkomstig van bedrijven als Agrico uit Emmeloord in de Noordoostpolder en HZPC Holland te Joure. Vanuit Nederland wordt het naar Malta vervoerd en gepoot in rode kleigrond, afkomstig van Sicilië (zoals vrijwel alle langbouwgrond op Malta). Hierin gedijen de aardappelplanten zeer goed, waardoor er goede aardappelen kunnen groeien. De akkers van de boeren op Malta meten vaak slechts een paar are in oppervlakte. De akkers worden van elkaar afgezonderd door stenen muurtjes. Dankzij de zilte, schone, droge zeewind en de hoge temperaturen in de zomer maken schimmels en andere aardappelziektes geen kans en zijn er weinig bestrijdingsmiddelen nodig. Er zijn ongeveer 1400 akkerbouwers op Malta. Zij hebben zich georganiseerd in een coöperatie. Hun land ploegen ze hoofdzakelijk om met behulp van ezels. Ze rooien de aardappelen met de hand. Het werk is dus zeer arbeidsintensief.
De aardappelen worden hoofdzakelijk verkocht aan handelsbedrijven als Blankendaal Trade (Albert Heijn) in Tuitjehorn en Jansen-Dongen (Jumbo, Super de Boer) in Tilburg. Zij laten de piepers, per schip naar Nederland komen, alwaar ze worden klaargemaakt voor transport naar de supermarkten en groenteboeren.
De piepers smaken puur, romig en vrij zoet, dit komt doordat ze veel vrije suikers bevatten. De binnenzijde is lichtgeel van kleur en is nogal bloemig. De aardappelen hebben een kruimige textuur en smaakbeleving. De schil heeft een ruwe gele kleur. De knollen zijn groot en ovaal van vorm. De kwaliteit is over het algemeen zeer hoog.
In de periode waarin de aardappelen van Malta beschikbaar zijn, verschijnen er ook aardappelen van soortgelijke rassen uit andere landen op de markt. Deze komen veelal uit landen als Cyprus, Egypte, Marokko en Israël. Deze aardappelen zijn over het algemeen veel goedkoper dan de € 1,75 die voor een kilo Malta's moet worden neergeteld. Desalniettemin smaken ze verschillend. Dit wordt vooral veroorzaakt door de rode aarde op Malta. Ook is de kwaliteit van de Malta's veel hoger dan die van de machinaal gerooide aardappelen van de grote telers in de andere landen.
In een krantenarchief kwamen we een artikel uit 1885 tegen, waarin Malta aardappelen worden aangeboden. De handel in aardappelen tussen beide landen is dus een traditie die al zo'n 125 jaar plaatsvindt!
