Filfla
Filfla
Op ongeveer 5 kilometer uit de kust ten zuiden van Malta liggen de onbewoonde eilandjes Filfla (Filfola) en het veel kleinere Filfoletta. Filfla heeft een grootte van slechts twee en een halve hectare. Het eiland bestaat uit een 60 meter hoog rotsplateau dat 282 bij 48 meter meet. Langs de kustlijn lopen de rotsen stijl af de zee in. Het eiland dankt zijn naam aan het Arabische woord filfel, wat peperzaad betekent. Het kan zijn dat de vorm van het eiland op zo'n zaadje leek of dat er ooit peper groeide op het eiland.
Volgens een legende zou het eiland ontstaan zijn, doordat God boos was op de bewoners van een dorpje op de plek waar nu Il Maqluba is. Vanwege zijn woede, liet hij de grond onder het dorpje exploderen. Het stuk grond kwam in zee terecht en vormde het eiland Filfola.
Momenteel is er geen bebouwing op het eiland te vinden. Dat is niet altijd zo geweest. In 1343 werd er in een kleine grot een kapelletje gebouwd voor de vissers die rond het eiland visten. Elke zondag werd hier de mis gehouden, totdat in 1575 werd besloten dat het interieur, waaronder een prachtig drieluik, moest worden verplaatst naar de St. Leo-kerk in Zurrieq. Tijdens een aardbeving in 1856 stortte het kapelletje op Filfla in. Daarna zou er nog een boeren familie op het plateau hebben gewoond. In een groot gedeelte van de twintigste eeuw werd Filfla door Turkse, Franse, Nederlands, Britse en Amerikaanse marine- en luchtmachtmilitairen gebruikt als oefenterrein. Vanuit de lucht leek het eiland op een vliegdekschip. Bij de oefenbombardementen op het eiland stortte grote delen ervan in. Het eiland zou vanaf 1968 helemaal op instorten staan. In 1971 werden de vliegoefeningen op aandringen van milieuorganisaties gestaakt. Vanaf 1980 is Filfla een beschermd vogelreservaat en is het verboden om binnen 1,1 nautische mijl (iets meer dan 2.000 meter) van het eiland te komen. Op 1 juni 1988 trad de 'Filfla nature reserve act' in werking, waarmee het betreden van Filfla strafbaar gesteld werd. Het is overigens ook niet aan te raden het eiland te bezoeken. Door het puin dat voor de kust ligt en de niet ontplofte bommen is het er levensgevaarlijk. Bovendien zijn de rotsen zo instabiel dat het plateau niet op een veilige manier te beklimmen is.
Filfla kent een interessante flora en fauna. Er groeien geen bomen, maar wel struiken en planten. Er zou een uniek soort blauwe hagedis leven. De aanwezigheid daarvan is echter nooit bewezen. In verschillende publicaties wordt bovendien gezegd dat de hagedis meerdere staarten zou hebben. Het beperkte aantal experts, dat wat van het eiland weet, betwijfelt dit echter zeer stellig. Over de aanwezigheid van konijnen bestaat onenigheid. Wel zijn er spinnen en kikkers. Het belangrijkst zijn echter de vogels die er voorkomen. Vooral trekvogels en zeevogels gebruiken het eiland om te broeden.
Boudewijn Büch op Filfla
De Nederlandse dichter, schrijver en televisiemaker Boudewijn Büch wist het eilandje zonder toestemming te bezoeken. Na een aantal vergeefse pogingen lukte het hem uiteindelijk met een helikopter in november 1988. Hij beschreef zijn bezoek in het boek 'Eenzaam' uit 1992. Over het eiland schrijft hij daarin onder andere het volgende:
"Filfla is angstaanjagender, hoger en eenzamer dan ik dacht. Het heeft de vorm en kleur van een grofwit brood en staat als een ovale, hoge hoed in zee."
...
"Het ruikt er niet onaangenaam zuur, er is geen vogel te bekennen, laat staan een konijn of hagedis. Het oppervlak van het eiland is licht glooiend en er groeit één soort stug, groen en laag gewas. In de verte zie ik een hoop stenen. Daar moet het tempeltje hebben gestaan – neem ik aan. De entourage boven op het eiland is onwezenlijk en vooral chaotisch. De bodem ligt bezaaid met allerlei metalen onderdelen van bommen en het aantal kraters valt in één oogopslag niet te schatten."
Voor ieder ander is het redelijkerwijs onmogelijk het eiland te bezoeken. Wel is het te zien vanaf de zuidkust van Malta. Bij een bezoek aan de Blue Grotto kun je het eilandje bijvoorbeeld zien liggen vanaf de rotsen bij Wied Iz-Zurrieq.
